Żyjemy, aby pracować, czy pracujemy, aby żyć? Recenzja książki „Red flagi” Kim Scott

To pytanie, które większość z nas zada sobie chociaż raz w życiu – zazwyczaj w momencie, gdy potrzebujemy zmiany lub musimy na nowo zdefiniować nasze środowisko zawodowe. Sama od pewnego czasu mierzę się z tą decyzją. Przeprojektowanie swojego życia wymaga wielu przemyśleń, a książki są dla mnie idealnym narzędziem do analizowania takich zmian i rozumienia innych perspektyw. Dlatego wreszcie sięgnęłam po głośną pozycję Kim Scott.

Cztery perspektywy zła w biurze

„Red flagi. Jak skutecznie walczyć z uprzedzaniami, stereotypami, dyskryminacją czy mobbingiem” to doskonałe studium przypadku funkcjonowania w środowisku pracy. Tytuł wiele obiecuje, a struktura książki perfekcyjnie to dowozi. Każdy problem jest tu omawiany aż z czterech punktów widzenia: ofiary, sprawcy, świadka i szefa.

To genialny zabieg. Pokazuje różne mechanizmy, rozwiązania i uczy nas patrzeć na drugą stronę z zupełnie nowej perspektywy. Jesteśmy tylko ludźmi, tworzymy różne sytuacje, ale książka zdejmuje ciężar z ofiar, uświadamiając, że toksyczne działania w firmie w znacznym stopniu nie są z nami związane. Każdy dorosły człowiek sam odpowiada za siebie.

Kobieca perspektywa i brak głosu mężczyzn

Książka opiera się w ogromnej mierze na osobistych przeżyciach autorki, przez co w naturalny sposób staje się narracją bardzo „kobiecą”. Zabrakło mi tu zbalansowania i dodania perspektywy „skrzywdzonego mężczyzny”. Wiem z doświadczenia, że panowie również dostrzegają toksyczne zachowania i są nieodłączną częścią środowiska pracowniczego. W książce ten aspekt uległ lekkiemu spłaszczeniu.

Oczywiście domyślam się, że ciężko było to organicznie wpleść, ale ten jeden minus doprowadził do mojego ogromnego dylematu z oceną. Wada na 516 stron sprawia, że nie potrafię dać jej pełnego 5/5. Z kolei wystawienie 4/5 wydaje mi się niezwykle krzywdzące dla ogromu świetnej pracy, jaką wykonała Kim Scott. Rzadko miewam takie dylematy!

Smutna prawda o współodczuwaniu

Z jednej strony jest to lektura niesamowicie ciepła, budująca i dająca wsparcie. Widać, że autorka autentycznie chce zmienić biznesowy świat na lepsze. Z drugiej strony – to cholernie smutna książka. Obnaża, jak wiele zła wciąż ignorujemy. Uświadamia, że wielu ludzi po prostu akceptuje firmową patologię, bo dopóki nie dotyka ona ich osobiście, jest im tak wygodniej. Pewne opisane tam rzeczy uważałam wcześniej za naturalne. Dziś wiem, że to właśnie cicha akceptacja społeczna sprawia, że w biurach powoli tracimy zwykłe współodczuwanie.

Dodatek: Perspektywa autorki w cytatach

Na koniec zostawiam Wam kilka oznaczonych przeze mnie fragmentów. Nie są to wszystkie moje znaczniki (te wolę zachować dla siebie), ale te cztery cytaty doskonale oddają klimat książki, sposób myślenia autorki i to, z jakimi tematami przyjdzie Wam się zmierzyć podczas lektury:

• Przypis 7, strona 62 (Kim Scott): „Hepeating (ang. He – ‘on’, repeating – ‘powtarzać’). Kiedy mężczyzna przypisuje sobie to, co przed chwilą powiedziała kobieta. Lub inaczej: nikt nie słyszy komunikatu, dopóki nie wypowie go mężczyzna, nawet jeśli pierwsza wypowiedziała go kobieta (przyp. red.).”
• Strona 155: „Bądź pewien, że wybierasz to, w co wierzysz, i wiesz, dlaczego w to wierzysz, ponieważ jeśli nie wybierzesz swoich przekonań, możesz być pewien, że jakieś przekonanie, i prawdopodobnie niezbyt wiarygodne, wybierze ciebie” – Robertson Davies.
• Strona 229: „Władza nie jest jednak lekarstwem na bezsilność. Są nim sprawczość, odpowiedzialność i sprawiedliwość. Kiedy kierownicy mają zbyt wiele władzy, wszystko szybko staje się jeszcze bardziej toksyczne, niesprawiedliwe i nieefektywne” – Kim Scott.
• Strona 337: „Kolejna rzecz, której nauczyłam się zbyt późno w mojej karierze: Jeśli przyjmiesz pracę i po miesiącu lub dwóch zorientujesz się, że istnieją poważne problemy, o których nie mogłeś wiedzieć podczas rozmowy kwalifikacyjnej, zwłaszcza jeśli problemy te dotyczą toksyczności w miejscu pracy, to nie ma powodu, dla którego nie możesz z niej zrezygnować” – Kim Scott.

📊 Informacje o książce:

• Tytuł: Red flag w pracy. Jak skutecznie walczyć z uprzedzeniami, stereotypami, dyskryminacją czy mobbingiem
• Autor: Kim Scott
• Tłumaczenie: Marcin Kowalczyk
• Wydawnictwo: MT Biznes
• Gatunek: Biznes / Finanse / Zarządzanie zespołem