Autokreacja cierpienia czy realistyczny rozpad? Recenzja powieści „Ogród rozpaczy ziemskich” – Beatriz Serrano

Instagramowy fenomen a czytelnicza rzeczywistość

Po książkę „Ogród rozpaczy ziemskich” Beatriz Serrano sięgnęłam zachęcona licznymi poleceniami w mediach społecznościowych. Szukając oddechu od cięższych pozycji z zakresu reportażu i ekonomii, liczyłam na trafną, współczesną prozę obyczajową.

Otrzymałam historię sprawnie napisaną i do bólu osadzoną w realiach, która jednak obnaża pewien niepokojący trend we współczesnej prozie.

Dosłowność kontra wyobraźnia czytelnika

Warsztatowo powieść jest przystępna i sprawnie ukazuje portret psychologiczny jednostki w kryzysie. Pojawia się tu jednak istotny zgrzyt kompozycyjny: brak przestrzeni na niedopowiedzenia.

Autorka stosuje zabieg, w którym bohaterka musi niemal każdą swoją refleksję i wewnętrzną przemianę wyartykułować wprost. Daje to efekt narracji “informacyjnej” jakby nienazwane zjawisko nie miało prawa zaistnieć w świecie przedstawionym. Czytelnik zostaje pozbawiony przyjemności samodzielnego łamania kodu emocjonalnego postaci; wszystko zostaje mu wyłożone na tacy.

Trend „kreowanego cierpienia” i demonizowanie codzienności

Najciekawszym, a zarazem najbardziej dyskusyjnym elementem książki jest sama postać głównej bohaterki:

• Skupienie na sobie i egocentryzm: heroina jest mocno uziemiona w swoich przeżyciach, ale brak umiejętności budowania zdrowych relacji z otoczeniem czyni z niej postać trudną do polubienia.
• Kultywowanie postawy ofiary: powieść wpisuje się w modny nurt prozy, w której z błahych zmian życiowych robi się potężny dramat. Postawa w stylu „jestem nieszczęśliwa, bo tak myślę” prowadzi do sztucznego rozniecania emocjonalnego pożaru.
• Apatia wobec normalności: Serrano przedstawia zwyczajne, spokojne życie jako stan opresyjny, zły i nudny. Bohaterka, miotając się między niedojrzałością a sztuczną dorosłością, ucieka przed rzeczywistością, wprawiając w zakłopotanie siebie i bliskich.

Choć finał przynosi trafną puentę jej wewnętrznego rozpadu, całościowo książka pozostawia poczucie obcowania z dość toksycznym schematem emocjonalnym.

Werdykt

Dla kogo: Dla osób szukających współczesnych portretów psychologicznych i historii o egzystencjalnym zagubieniu we współczesnym świecie.

Na co uważać: Powieść może irytować dosłownością, brakiem przestrzeni na własną interpretację oraz kultywowaniem postawy ofiary.

Ocena: ⭐⭐⭐ 3/5

A jak Wy oceniacie trend na “smutne prozy” o egzystencjalnym zniechęceniu?

📊 Informacje o książce:

• Tytuł: Ogród rozpaczy ziemskich
• Autor: Beatriz Serrano
• Tłumaczenie: Ewa Ratajczyk
• Wydawnictwo: Znak
• Gatunek: Literatura piękna