Transakcyjna bliskość w świecie samotności. Recenzja reportażu „Usługa czysto platoniczna” – Oktawia Kromer
Obietnica nośnego tematu i warsztatowy zgrzyt
Płatny seks przestał być tematem tabu. Jednak płacenie za nieintymny dotyk, towarzystwo czy trzymanie za rękę wciąż budzi w społeczeństwie opór i konsternację. Reportaż „Usługa czysto platoniczna” Oktawii Kromer zapowiadał się jako wnikliwa analiza komercjalizacji podstawowych ludzkich potrzeb emocjonalnych w dobie kryzysu więzi.
Szybko jednak okazuje się, że publikacja cierpi na poważne niedociągnięcia warsztatowe. Sam wstęp stylizowany jest na sztuczne, lekko pokraczne opowiadanie obyczajowe, co w literaturze faktu wywołuje uzasadniony zgrzyt i zniechęca czytelnika już na progu lektury.
Monotematyczność zamiast głębokiej socjologii
Największym zarzutem wobec książki jest jej nierównomierne rozłożenie akcentów. Zamiast szerokiego spojrzenia na współczesną „ekonomię samotności”, autorka w znacznej mierze skupia się na jednym, konkretnym wycinku – płatnym przytulaniu (cuddlingu):
- Spłycenie zjawiska: przejście od dawnego, altruistycznego ruchu free hugs do komercyjnej usługi mogłoby stanowić punkt wyjścia do głębokiej analizy, jednak w książce zostało sprowadzone do dość powierzchownych rozmów z założycielkami polskiego biznesu.
- Brak szerszego kontekstu: w dobie relacji z AI, chatbotów terapeutycznych czy japońskiego rynku wynajmowania przyjaciół i rodzin, skupienie się niemal wyłącznie na jednym typie usługi pozostawia olbrzymi niedosyt badawczy.
- Powierzchowność przeżyć: książka ślizga się po powierzchni problemu. Zamiast analizować mechanizm wyboru „bezpiecznej, bo transakcyjnej” relacji, w której płaci się pieniędzmi, by uniknąć ryzyka odrzucenia, dostajemy opisy skupione na bieżącej logistyce usług.
Proteza relacji bez ryzyka
Mimo warsztatowego niedosytu, lektura zmusza do refleksji nad stanem współczesnego społeczeństwa. Człowiek staje się dziś konsumentem protez bliskości – szuka natychmiastowego zaspokojenia potężnego głodu dotyku i uwagi, ale wybiera drogę na skróty. Kupuje czas drugiego człowieka, by nie inwestować w trudne, wymagające i nieprzewidywalne relacje bezpłatne.
Niestety, książka Kromer zasygnalizowała ten problem, zamiast go rzetelnie przeanalizować.
Werdykt
Dla kogo: Dla osób szukających lekkiego, powierzchownego wprowadzenia do tematu nietypowych usług społecznych w Polsce.
Na co uważać: Jeśli oczekujesz głębokiego, wielowymiarowego reportażu socjologicznego na miarę światowych analiz cywilizacyjnych – ta pozycja mocno Cię rozczaruje.
⭐ Ocena: 3/5 💬 A jak Wy patrzycie na transakcyjną bliskość? Czy płacenie za towarzystwo i przytulanie to wyraz dojrzałego dbania o swoje potrzeby w świecie osamotnienia, czy raczej niebezpieczna proteza, która ostatecznie pogłębia naszą niezdolność do budowania prawdziwych relacji? Dajcie znać w komentarzu poniżej lub porozmawiajmy na moim profilu na Instagramie @matimajczyta!
📊 Informacje o książce
- Tytuł: Usługa czysto platoniczna
- Autorka: Oktawia Kromer
- Wydawnictwo: Wydawnictwo Czarne
- Gatunek: Reportaż / Socjologia / Problemy społeczne
