Genialny koncept, który potyka się o własny warsztat. Analiza trylogii „Silos” (Hugh Howey)

Czy intrygujący, zamknięty świat i świetny pomysł wyjściowy wystarczą, aby udźwignąć wielotomową historię? Do trylogii „Silos” przyciągnął mnie popularny serial. Szukałam nieco lżejszej fantastyki, jednak to, co otrzymałam, okazało się literackim rollercoasterem ciekawym potencjałem, ale i bardzo nierównym tempem, które testuje cierpliwość czytelnika.

Bolesne początki i nierówne tempo – „Silos”

Pierwszy tom okazał się dla mnie sporym wyzwaniem. Pierwsza połowa dłużyła się niemiłosiernie, a nagłe usunięcie z fabuły kluczowych postaci wywołało u mnie ogromną dezorientację. Przez chwilę kontynuowanie lektury wydawało mi się wręcz pozbawione sensu. Potem nastąpiło żmudne, nieskończone niemal przemieszczanie się bohaterów między piętrami. Przed porzuceniem książki powstrzymała mnie jedynie rekomendacja męża, który zachwalał serial. I miał rację – kiedy etap ekspozycji dobiegł końca, historia stała się zwarta i dynamiczna, a poszczególne wątki spięły się w logiczną całość.

Zrozumienie dla tej specyficznej konstrukcji przyszło na samym końcu tomu, w posłowiu. Hugh Howey w uroczy, bezpośredni sposób wyjaśnia tam, co skłoniło go do rozwinięcia tego świata i dlaczego początek tak bardzo różni się od reszty. Ten szczery zwrot do czytelnika naprawdę mnie ujął.

Niedopowiedzenia i skala wizji – „Zmiana”

Niestety, nadzieje na to, że nierówne tempo to tylko “choroba pierwszego tomu”, prysły przy „Zmianie”. Autor ma specyficzny warsztat: mocno rozciąga pewne wątki, inne z ogromnym potencjałem, które dziwnie przyspiesza, a kluczowe kwestie lubi zostawiać „w domyśle”. W zamkniętym świecie opartym na zasadach fantastyki, a nie naszej codzienności, opieranie narracji na niedopowiedzeniach uważam za błąd. Przeskok czasowy między tomami pozbawiony płynnej kontynuacji sprawił, że pierwsza połowa książki znów szła mi jak po grudzie.

Z drugiej strony, warsztatowo świetnie wypadły przeskoki między latami i poszczególnymi silosami. To tutaj widać pełną skalę wizji pomysłodawców. Obserwowanie, jak społeczeństwa w różnych silosach kształtują się inaczej, mimo identycznego programowania, było fascynującym studium socjologicznym.

Emocje kontra rozczarowujący finał – „Pył”

Trzeci tom wreszcie przyniósł bohaterom więcej emocjonalności. Zastanawiający jest tu wręcz przeskok w śmiałości opisów, tak, jakby autora w końcu pochłonął ten świat i postanowił dać swoim postaciom przestrzeń na pełny rozwój. Pod tym względem tom trzeci zdecydowanie dorównuje pierwszemu.

Niestety, seria pozostawiła mnie z poczuciem sporego rozczarowania, głównie ze względu na finał. Zakończenie pozostaje w zawieszeniu. Jako czytelnicy przetrwaliśmy z bohaterami długą, wymagającą drogę, a ostatecznie zostajemy z pytaniem: po co właściwie to wszystko było? Wizja świata stworzona przez Howeya jest bez wątpienia warta poznania, ale do samego końca nie mam pewności, czy sposób napisania tej serii udźwignął jej ogromny, niewątpliwy potencjał.